Ik ben bewust geen moeder en ik weet heel goed waarom ik dat niet wil. Toch raakt moederschap me, misschien wel meer dan ik van tevoren had verwacht. In de aanloop naar Moederdag merk ik dat het altijd een beetje meer binnenkomt, alsof het me uitnodigt om stil te staan bij iets waar ik normaal gesproken gewoon langs leef.
Bij keuzes, bij gevoelens, bij wat er is, en ook bij wat er niet is.Mijn besluit om geen moeder te zijn is niet alleen een praktische keuze, maar ook een moeilijk besluit. Soms een verdrietig besluit, eentje die je niet zomaar even maakt en daarna loslaat. Tegelijkertijd is het ook een moedig besluit. En juist daardoor voel ik zoveel bewondering voor moeders. Voor alle moeders in mijn omgeving, maar ook voor de moeders die ik voor mijn lens heb gehad, samen met hun kinderen, hun gezin en hun leven zoals het zich echt afspeelt, ongefilterd en ongeposeerd.
Wat ik daar zie is soms echt wonderbaarlijk. Vooral tijdens mijn Day in the Life fotoshoots gebeurt er iets wat je niet kunt sturen of bedenken. Het zijn geen geposeerde momenten en geen perfecte plaatjes, maar moederschap in de kern, precies zoals het zich ontvouwt in het dagelijks leven. Een moeder die drie dingen tegelijk doet en ondertussen haar kind aanvoelt zonder dat daar woorden voor nodig zijn. Een kind dat zich tegen haar aan nestelt alsof dat de meest vanzelfsprekende plek op aarde is. Blikken die elkaar kruisen en waarin alles al gezegd wordt zonder dat het uitgesproken hoeft te worden.
Dat soort momenten blijven me raken, elke keer opnieuw. Misschien juist omdat ze zo klein zijn en zo snel weer voorbij lijken te gaan, terwijl ze tegelijk zo groot voelen als je er even bij stilstaat. Laatst was ik weer bij een fotoshoot, niets bijzonders op papier, gewoon een dag zoals zovelen. Er lag speelgoed op de grond, er gebeurde van alles tegelijk en het leven liep gewoon door zoals het altijd doet. Halverwege zag ik het weer, in de manier waarop ze haar kind optilde, bijna gedachteloos, hoe haar hand automatisch even bleef rusten op die kleine rug en hoe ze keek, echt keek, met een zachtheid die je niet kunt regisseren.
Op dat soort momenten denk ik alleen maar: dit is zo puur, zo echt, en precies dat is wat later zo waardevol wordt.
Ik vind het prachtig om te zien en, als ik heel eerlijk ben, soms ook een beetje pijnlijk. Misschien zit daar ook mijn fascinatie, dat ik die connectie wil vastleggen, dat ik er dichtbij mag zijn, het mag zien en het mag vangen in beelden. Het is iets wat je niet kunt maken of regisseren, alleen herkennen wanneer het er al is. Juist dat maakt het zo bijzonder.
Daarom kijk ik ook anders naar moederschap, met meer verwondering en aandacht voor de kleine dingen die zo vanzelfsprekend lijken. Hoe een kind zijn hoofd tegen zijn moeder aan legt zonder erbij na te denken. Hoe een moeder reageert nog voordat haar kind iets zegt. Hoe alles door elkaar loopt, de drukte, de vermoeidheid, de liefde, en toch op een of andere manier precies klopt.
Misschien is dat ook wat Moederdag voor mij betekent. Niet alleen een dag om moeders in het zonnetje te zetten, hoe mooi dat ook is, maar vooral een moment om stil te staan bij wat moederschap eigenlijk is. In al zijn vormen, in alles wat het vraagt en in alles wat het geeft, en in alles wat je soms alleen maar kunt voelen als je ernaar kijkt.
De waarde zit voor mij niet in het perfecte beeld, maar in het durven zien van wat er al is. In die kleine momenten die zo normaal lijken dat je ze bijna vergeet, terwijl ze later precies datgene blijken waar je naar terugverlangt.
En misschien is dat ook precies wat ik hoop te doen met mijn fotografie. Niet iets mooier maken dan het is, maar juist laten zien hoe mooi het al is, precies daar, in het moment zelf.
Daarom voelt Moederdag ook als zo’n mooi moment om hierbij stil te staan. Niet alleen om kinderen vast te leggen terwijl ze groeien, maar juist ook om moeders zelf te zien. Zoals ze er zijn in hun rol, in hun liefde, in hun aanwezigheid die vaak zo vanzelfsprekend lijkt en daardoor juist zo snel voorbijgaat zonder dat iemand het echt bewust vastlegt.
Het kan zo waardevol zijn om dat wél te doen. Om later beelden te hebben die niet alleen laten zien hoe het eruitzag, maar vooral hoe het voelde om samen te zijn. En om juist de moeder zelf terug te zien in dat verhaal, niet alleen als degene die er altijd achter de camera staat, maar als onderdeel van het geheel.
